پروتز دست یکی از انواع پروتز اندام فوقانی است که بر اساس سطح قطع عضو، شرایط اندام باقیمانده و نیازهای فرد طراحی میشود. هدف از انتخاب یک پروتز مناسب فقط ایجاد ظاهر مشابه دست نیست. توانایی انجام فعالیتهای روزانه، راحتی سوکت، وزن وسیله و نحوه کنترل آن نیز اهمیت زیادی دارند.
افراد مختلف نیازهای یکسانی ندارند. ممکن است یک مراجعهکننده بیشتر به ظاهر طبیعی اهمیت بدهد، در حالی که فرد دیگری برای فعالیتهای روزمره به عملکرد مشخصی نیاز داشته باشد. به همین دلیل، ارزیابی فردی اولین مرحله برای انتخاب و ساخت پروتز محسوب میشود.
نکته مهم: نوع پروتز باید بر اساس سطح قطع عضو، توانایی حرکتی، اهداف فرد و شرایط اندام باقیمانده انتخاب شود. یک مدل مشخص برای همه مراجعهکنندگان مناسب نیست.
پروتز اندام فوقانی چیست؟
پروتز اندام فوقانی میتواند جایگزین بخشی از انگشتان، دست، ساعد یا قسمتهای بالاتر اندام شود. اجزای مورد استفاده با توجه به سطح قطع عضو متفاوت هستند.
سوکت، سیستم تعلیق و بخش انتهایی از اجزای مهم بسیاری از این پروتزها هستند. در برخی مدلها مفصل مچ یا آرنج نیز به مجموعه اضافه میشود. نحوه کنترل وسیله نیز به نوع پروتز بستگی دارد.
چه انواعی برای دست مصنوعی وجود دارد؟
پروتزها را میتوان بر اساس هدف و روش کنترل در چند گروه قرار داد. انتخاب میان آنها پس از بررسی شرایط مراجعهکننده انجام میشود.
مدل زیبایی یا غیرفعال
این نوع بیشتر برای ایجاد ظاهر طبیعیتر طراحی میشود. فرم، ابعاد و ظاهر آن میتواند تا حد امکان با اندام مقابل هماهنگ شود. برخی مدلهای غیرفعال نیز در نگه داشتن یا ثابت کردن بعضی اشیا کاربرد دارند.
پروتز مکانیکی یا Body-Powered
در این سیستم، حرکت بدن از طریق مجموعهای از تسمهها و کابلها به بخش انتهایی پروتز منتقل میشود. حرکت شانه یا اندام باقیمانده میتواند به کنترل دست یا قطعه انتهایی کمک کند.
پروتز مایوالکتریک
در مدلهای مایوالکتریک، حسگرهای قرارگرفته در ناحیه سوکت فعالیت الکتریکی عضلات باقیمانده را دریافت میکنند. سیستم الکترونیکی این سیگنالها را برای کنترل برخی حرکات پروتز به کار میگیرد.
استفاده مناسب از چنین سیستمی به وضعیت عضلات، توانایی فرد و ارزیابی تخصصی وابسته است. بنابراین همه افراد الزاماً کاندید یک نوع مشخص از پروتز نیستند.
سطح قطع عضو چه تأثیری بر انتخاب دارد؟
سطح قطع عضو یکی از عوامل اصلی در طراحی است. پروتز برای قطع عضو در ناحیه دست با پروتز ساعد یا بالای آرنج تفاوت دارد.
برای نمونه، در قطع عضو زیر آرنج، مفصل طبیعی آرنج باقی مانده است. در سطوح بالاتر ممکن است مفصل پروتزی آرنج نیز مورد نیاز باشد. هرچه اجزای بیشتری وارد سیستم شوند، طراحی و کنترل نیز میتواند پیچیدهتر شود.
اهمیت سوکت در پروتز دست
یکی از مهمترین قسمتهای پروتز دست سوکت است. این بخش محل ارتباط اندام باقیمانده با وسیله محسوب میشود. تناسب آن میتواند بر راحتی، ثبات و کنترل پروتز اثر بگذارد.
برای طراحی سوکت، شکل اندام باقیمانده و نواحی حساس بررسی میشوند. در ادامه ممکن است نمونه آزمایشی ساخته شود تا تناسب پیش از آمادهسازی نسخه نهایی ارزیابی شود.
تناسب سوکت اهمیت دارد: اگر سوکت بیش از حد شل یا تنگ باشد، ممکن است کنترل و راحتی پروتز کاهش پیدا کند. تغییر حجم اندام نیز میتواند در طول زمان باعث نیاز به تنظیم مجدد شود.
مطالب مرتبط:
پروتز مچ پا | طراحی و ساخت تخصصی در کلینیک نوگام
ارتز برای راه رفتن روی پنجه پا کودکان در شهریار | ساخت ارتز تخصصی کودکان
کفی ورزشی شهریار | ساخت کفی طبی ورزشی متناسب با نوع فعالیت
پروتز انگشت پا | طراحی و ساخت تخصصی در کلینیک نوگام
مراحل ساخت و فیت چگونه انجام میشود؟
فرآیند معمولاً با ارزیابی شرایط فرد و مشخص کردن اهداف استفاده آغاز میشود. سپس شکل و ابعاد اندام باقیمانده ثبت میشوند. این کار میتواند با روشهای قالبگیری یا فناوریهای دیجیتال انجام شود.
پس از طراحی سوکت، تناسب آن بررسی خواهد شد. نوع سیستم تعلیق و اجزای پروتز نیز متناسب با نیاز فرد انتخاب میشوند. در پایان، عملکرد وسیله و توانایی فرد در کنترل آن ارزیابی میشود.
ظاهر طبیعی یا عملکرد؛ کدام مهمتر است؟
پاسخ برای همه یکسان نیست. بعضی افراد ظاهر طبیعیتر را ترجیح میدهند. گروه دیگری عملکرد و امکان انجام فعالیتهای مشخص را در اولویت قرار میدهند.
در بسیاری از موارد باید بین وزن، ظاهر، امکانات حرکتی، روش کنترل و نیازهای واقعی فرد تعادل ایجاد شود. گفتوگو درباره فعالیتهای روزانه به انتخاب مناسبتر کمک میکند.
آموزش استفاده چه اهمیتی دارد؟
ساخت و تحویل وسیله پایان فرآیند نیست. فرد باید نحوه پوشیدن، خارج کردن و کنترل پروتز را یاد بگیرد. در مدلهای عملکردی، تمرین برای انجام فعالیتهای روزمره اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در پروتزهای اندام فوقانی، کاردرمانی نیز میتواند به فرد در یادگیری استفاده کاربردی از وسیله برای فعالیتهای مشخص کمک کند.
چه زمانی تنظیم مجدد لازم است؟
تغییر حجم اندام باقیمانده ممکن است باعث شود سوکت مانند گذشته قرار نگیرد. کشیدگی یا فرسودگی تسمهها و تغییر عملکرد سیستم تعلیق نیز میتواند روی ثبات اثر بگذارد.
اگر پروتز مرتب جابهجا میشود، راحتی آن کاهش یافته یا کنترل وسیله نسبت به گذشته متفاوت شده است، بررسی تخصصی توصیه میشود. تنظیم خودسرانه اجزای اصلی ممکن است عملکرد سیستم را تغییر دهد.
پروتز دست در کلینیک نوگام
در کلینیک ارتوپد فنی نوگام، انتخاب پروتز با بررسی سطح قطع عضو، شرایط اندام باقیمانده و اهداف مراجعهکننده آغاز میشود. سپس گزینههای مناسب برای طراحی و فیت بررسی خواهند شد.
در فرآیند ساخت پروتز دست، تناسب سوکت و انتخاب اجزا اهمیت زیادی دارند. پس از آمادهسازی نیز عملکرد وسیله بررسی میشود و در صورت نیاز تنظیمات لازم انجام خواهد شد.
سؤالات متداول
آیا همه پروتزهای دست حرکت میکنند؟
خیر. بعضی مدلها بیشتر با هدف زیبایی یا کمک غیرفعال ساخته میشوند. مدلهای مکانیکی و مایوالکتریک میتوانند قابلیتهای حرکتی متفاوتی داشته باشند.
آیا پروتز مایوالکتریک برای همه مناسب است؟
خیر. وضعیت اندام باقیمانده، فعالیت عضلات، اهداف فرد و عوامل دیگر باید پیش از انتخاب این سیستم بررسی شوند.
آیا ظاهر پروتز میتواند طبیعی باشد؟
بله. در برخی مدلها میتوان از پوششها و فرمهای آناتومیک برای ایجاد ظاهر طبیعیتر استفاده کرد.
آیا بعد از ساخت به تنظیم مجدد نیاز داریم؟
ممکن است. تغییر شکل یا حجم اندام باقیمانده و تغییر در اجزای سیستم میتوانند نیاز به بررسی و تنظیم مجدد ایجاد کنند.
جمعبندی
پروتز دست باید بر اساس نیاز واقعی فرد انتخاب شود. سطح قطع عضو، شرایط اندام باقیمانده، تناسب سوکت، روش کنترل و فعالیتهای روزانه همگی در انتخاب نوع مناسب اهمیت دارند.
ارزیابی تخصصی، طراحی فردمحور و آموزش استفاده از وسیله میتوانند به دستیابی به عملکرد مناسبتر کمک کنند. در کلینیک ارتوپد فنی نوگام، این فرآیند بر اساس شرایط هر مراجعهکننده بررسی میشود.
اطلاعات تماس کلینیک ارتوپد فنی نوگام
کلینیک ارتوپد فنی نوگام
خدمات: پروتز و اندام مصنوعی، ارتز، کفی طبی، کفش طبی و اسکن کف پا
آدرس: تهران، شهریار، خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان امام، کوچه آقاجانلو، جنب داروخانه دکتر صوفیانی، طبقه منفی یک ساختمان پزشکان
ساعات کاری: ۱۰:۰۰ تا ۱۴:۰۰ | ۱۶:۰۰ تا ۲۰:۰۰
تلفن: 09124667238 | 09363355846
اینستاگرام: clinic.nogam
دیدگاهتان را بنویسید