انواع پروتز دست برای شرایط و نیازهای متفاوت طراحی میشوند. فردی که یک انگشت خود را از دست داده است، به پروتزی متفاوت از فرد دارای قطع عضو زیر آرنج یا بالای آرنج نیاز دارد. علاوه بر سطح قطع عضو، هدف استفاده، وضعیت عضلات، فعالیتهای روزانه و اولویت فرد در انتخاب پروتز اهمیت دارند.
برخی پروتزها بیشتر برای بازسازی ظاهر اندام طراحی میشوند. گروه دیگری قابلیتهای عملکردی بیشتری دارند و میتوانند در گرفتن یا نگه داشتن اشیا کمک کنند. به همین دلیل نمیتوان یک مدل را برای تمام افراد مناسب دانست. ارزیابی تخصصی، اولین مرحله برای انتخاب گزینه متناسب با شرایط هر مراجعهکننده است.
نکته مهم: پیشرفتهتر بودن یک پروتز لزوماً به معنی مناسبتر بودن آن نیست. راحتی، وزن، روش کنترل، سطح قطع عضو و فعالیتهای مورد انتظار باید در کنار فناوری پروتز بررسی شوند.
پروتز دست بر چه اساسی انتخاب میشود؟
پیش از انتخاب پروتز، متخصص ارتوپدی فنی اندام باقیمانده را بررسی میکند. سطح قطع عضو، وضعیت پوست، دامنه حرکتی مفاصل و توان عضلات از عوامل مهم هستند. سپس نیازهای روزانه فرد و انتظارات او از پروتز مشخص میشوند.
برای مثال، ممکن است ظاهر طبیعی برای یک مراجعهکننده اولویت اصلی باشد. فرد دیگری به پروتزی برای فعالیتهای روزمره نیاز دارد. در برخی مشاغل یا فعالیتها نیز دوام و امکان کنترل سادهتر اهمیت بیشتری پیدا میکند.
پروتز زیبایی یا غیرفعال
پروتزهای غیرفعال میتوانند ظاهری نزدیکتر به اندام طبیعی ایجاد کنند و در برخی فعالیتها برای تثبیت اشیا نیز مفید باشند. این گروه حرکت فعال مانند یک دست طبیعی ایجاد نمیکند، اما سادگی و وزن کمتر آن میتواند برای بعضی افراد مزیت باشد.
در پروتزهای زیبایی، شکل ظاهری و تناسب با اندام مقابل مورد توجه قرار میگیرد. بسته به سطح قطع عضو، مدلهای مختلفی برای انگشت، بخشی از دست یا قسمتهای بالاتر اندام فوقانی قابل بررسی هستند.
مدلهای مکانیکی یا Body-Powered
پروتز مکانیکی از حرکت بدن برای کنترل بخشهایی از پروتز استفاده میکند. در بسیاری از این سیستمها، مجموعهای از تسمه و کابل حرکت شانه یا بازو را به بخش انتهایی منتقل میکند.
ساختار نسبتاً ساده، دوام مناسب و نیاز کمتر به تجهیزات الکترونیکی از ویژگیهای این گروه است. با این حال، استفاده از سیستم مکانیکی به شرایط جسمی فرد و توانایی کنترل آن بستگی دارد.
پروتز مایوالکتریک چگونه کار میکند؟
پروتز مایوالکتریک یکی از گزینههای الکتریکی اندام فوقانی است. حسگرهایی که در ارتباط با اندام باقیمانده قرار میگیرند، فعالیت الکتریکی عضلات مناسب را دریافت میکنند. سیستم کنترل سپس از این سیگنالها برای فعال کردن بخشهای پروتز استفاده میکند.
این فناوری میتواند امکان کنترل فعال دست، مچ یا در برخی سطوح مفصل آرنج را فراهم کند. البته وجود سیگنال عضلانی مناسب، توانایی یادگیری کنترل و سایر شرایط فرد باید پیش از انتخاب بررسی شوند.
مطالب مرتبط:
پروتز پا در کلینیک نوگام | انتخاب، ساخت و تنظیم پروتز
تفاوت اسکن کف پا با قالب گیری سنتی در شهریار | کفی طبی
ارتز برای پارگی رباط صلیبی در شهریار | بریس تخصصی ACL
کفی خار پاشنه شهریار | ساخت کفی طبی سفارشی برای کاهش درد پاشنه
انتخاب فردمحور: پروتز مایوالکتریک برای همه افراد بهترین گزینه نیست. گاهی یک پروتز مکانیکی، غیرفعال یا ترکیبی با نیازهای واقعی فرد هماهنگی بیشتری دارد.
مدل هیبریدی چیست؟
پروتز هیبریدی ویژگیهای بیش از یک روش کنترل را با یکدیگر ترکیب میکند. این سیستمها بیشتر در سطوح بالاتر قطع عضو قابل بررسی هستند؛ زیرا در این شرایط ممکن است کنترل چند مفصل یا بخش پروتزی مورد نیاز باشد.
برای نمونه، ممکن است یک سیستم از کنترل مکانیکی برای بخشی از اندام و نیروی الکتریکی برای بخش دیگری استفاده کند. طراحی دقیق آن به سطح قطع عضو و اهداف عملکردی بستگی دارد.
پروتزهای مخصوص فعالیت
یکی دیگر از انواع پروتز دست، مدلهای مخصوص فعالیت هستند. این پروتزها یا قطعات انتهایی برای انجام یک فعالیت مشخص طراحی میشوند. فعالیتهای ورزشی، تفریحی یا برخی کارهای تخصصی میتوانند به طراحی متفاوتی نیاز داشته باشند.
گاهی پروتز روزمره برای یک فعالیت خاص مناسب نیست. در چنین شرایطی، استفاده از یک قطعه یا پروتز اختصاصی میتواند مورد بررسی قرار گیرد.
پروتز انگشت و بخشی از دست
قطع عضو اندام فوقانی همیشه به معنی از دست رفتن کامل دست نیست. ممکن است تنها یک انگشت، چند انگشت یا بخشی از دست درگیر باشد. در این شرایط پروتزهای Partial Hand یا پروتز انگشت قابل بررسی هستند.
برخی مدلها بیشتر جنبه ظاهری دارند و بعضی مدلهای عملکردی میتوانند با انگشتان طبیعی باقیمانده تعامل داشته باشند. در شرایط مناسب، این ترکیب میتواند در گرفتن یا نگه داشتن بعضی اشیا نقش داشته باشد.
پروتز زیر آرنج
در قطع عضو زیر آرنج، مفصل طبیعی آرنج حفظ شده است. این موضوع میتواند برای کنترل و حرکت اندام اهمیت زیادی داشته باشد. بسته به شرایط فرد، مدلهای غیرفعال، مکانیکی یا مایوالکتریک قابل بررسی هستند.
طول اندام باقیمانده، توانایی چرخش ساعد و وضعیت عضلات از جمله مواردی هستند که هنگام طراحی سوکت و انتخاب سیستم کنترل بررسی میشوند.
پروتز بالای آرنج
در قطع عضو بالای آرنج، پروتز باید علاوه بر بخش انتهایی، عملکرد مفصل آرنج از دسترفته را نیز در نظر بگیرد. بنابراین تعداد اجزا و نحوه کنترل سیستم میتواند پیچیدهتر باشد.
در این سطح ممکن است از روشهای مکانیکی، الکتریکی یا هیبریدی استفاده شود. وزن پروتز و نحوه توزیع آن نیز اهمیت ویژهای پیدا میکند.
مقایسه کلی مدلهای مختلف
| نوع پروتز | ویژگی اصلی | کاربرد کلی |
|---|---|---|
| زیبایی و غیرفعال | ساختار سادهتر و تمرکز بیشتر بر ظاهر | ظاهر و تثبیت برخی اشیا |
| مکانیکی | کنترل با حرکت بدن و کابل | فعالیتهای روزمره و عملکردی |
| مایوالکتریک | استفاده از سیگنال عضلات | کنترل فعال اجزای الکتریکی |
| هیبریدی | ترکیب روشهای کنترل | بهویژه در سطوح بالاتر قطع عضو |
| مخصوص فعالیت | طراحی برای هدف مشخص | فعالیت ورزشی، تفریحی یا کاری |
اهمیت سوکت و فیت مناسب
نوع فناوری تنها بخشی از فرآیند انتخاب پروتز است. سوکت، یعنی قسمتی که اندام باقیمانده در آن قرار میگیرد، نقش مهمی در انتقال نیرو، ثبات و کنترل پروتز دارد.
فشار نامناسب یا جابهجایی بیش از حد میتواند استفاده از پروتز را دشوار کند. به همین دلیل پس از ساخت، فیت بررسی میشود و در صورت نیاز اصلاحات لازم انجام میگیرد.
خدمات پروتز دست در کلینیک نوگام
در کلینیک ارتوپد فنی نوگام، انتخاب از میان انواع پروتز دست پس از بررسی شرایط مراجعهکننده انجام میشود. سطح قطع عضو، وضعیت اندام باقیمانده، هدف استفاده و اولویتهای فرد در این ارزیابی مورد توجه قرار میگیرند.
پس از انتخاب گزینه مناسب، مراحل اندازهگیری، طراحی، ساخت و فیت انجام میشوند. در صورت نیاز، تنظیمات و آموزشهای مرتبط با نحوه استفاده نیز در ادامه فرآیند مورد توجه قرار خواهند گرفت.
سؤالات متداول
کدام نوع پروتز دست بهتر است؟
یک پاسخ یکسان برای همه وجود ندارد. سطح قطع عضو، توانایی عضلات، فعالیت روزانه، وزن قابل تحمل و هدف استفاده باید بررسی شوند.
آیا همه افراد میتوانند از مدل مایوالکتریک استفاده کنند؟
خیر. وضعیت عضلات و امکان دریافت سیگنال مناسب، سطح قطع عضو و توانایی کنترل سیستم از مواردی هستند که باید ارزیابی شوند.
آیا برای یک انگشت هم پروتز ساخته میشود؟
بله. در فقدان یک یا چند انگشت، پروتزهای جزئی دست و انگشت میتوانند بر اساس شرایط فرد مورد بررسی قرار گیرند.
آیا یک فرد ممکن است به بیش از یک پروتز نیاز داشته باشد؟
بله. گاهی یک پروتز برای استفاده روزانه و گزینه دیگری برای فعالیت خاص مناسبتر است. تصمیم نهایی به نیازهای فرد بستگی دارد.
جمعبندی
انواع پروتز دست شامل مدلهای غیرفعال، مکانیکی، مایوالکتریک، هیبریدی و مخصوص فعالیت هستند. پروتزهای انگشت، دست جزئی، زیر آرنج و بالای آرنج نیز بر اساس سطح قطع عضو طراحی متفاوتی دارند. انتخاب مناسب باید بر اساس ارزیابی فردی انجام شود و صرفاً به ظاهر یا میزان پیشرفته بودن فناوری وابسته نیست.
کلینیک ارتوپد فنی نوگام در شهریار خدمات ارزیابی، طراحی، ساخت و فیت پروتز اندام فوقانی را متناسب با شرایط هر مراجعهکننده ارائه میکند.
اطلاعات تماس کلینیک ارتوپد فنی نوگام
کلینیک ارتوپد فنی نوگام
خدمات: پروتز و اندام مصنوعی، ارتز، کفی طبی، کفش طبی و اسکن کف پا
آدرس: تهران، شهریار، خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان امام، کوچه آقاجانلو، جنب داروخانه دکتر صوفیانی، طبقه منفی یک ساختمان پزشکان
ساعات کاری: ۱۰:۰۰ تا ۱۴:۰۰ | ۱۶:۰۰ تا ۲۰:۰۰
تلفن: 09124667238 | 09363355846
اینستاگرام: clinic.nogam
دیدگاهتان را بنویسید