اندام مصنوعی یا پروتز برای جایگزینی تمام یا بخشی از اندام از دسترفته طراحی میشود. پروتز میتواند مربوط به اندام تحتانی مانند پا یا اندام فوقانی مانند دست باشد. طراحی مناسب تنها به انتخاب یک قطعه وابسته نیست. سطح قطع عضو، شرایط اندام باقیمانده، فعالیتهای روزانه، راحتی و اهداف فرد همگی باید بررسی شوند.
امروزه گزینههای مختلفی برای ساخت پروتز وجود دارند. بعضی مدلها برای فعالیتهای روزمره طراحی میشوند و برخی برای نیازهای تخصصیتر کاربرد دارند. قطعات و فناوریهای پیشرفته نیز در برخی شرایط قابل استفاده هستند. با این حال، انتخاب نهایی باید متناسب با نیاز واقعی هر مراجعهکننده انجام شود.
نکته مهم: مناسبترین پروتز الزاماً پیشرفتهترین یا گرانترین مدل نیست. فیت راحت و پایدار، سطح قطع عضو و هماهنگی قطعات با فعالیتهای فرد از معیارهای مهم انتخاب هستند.
پروتز چه بخشهایی از بدن را میتواند جایگزین کند؟
پروتزهای اندام بر اساس محل قطع عضو طراحیهای متفاوتی دارند. در اندام تحتانی، پروتز انگشت یا بخشی از پا، زیر زانو، بالای زانو و سطوح بالاتر قابل بررسی است. در اندام فوقانی نیز پروتز انگشت، دست جزئی، زیر آرنج و بالای آرنج وجود دارد.
هر سطح نیازهای فنی متفاوتی ایجاد میکند. برای مثال، در پروتز بالای زانو باید عملکرد مفصل زانو نیز در طراحی مورد توجه قرار گیرد. در پروتز زیر زانو، مفصل طبیعی زانو حفظ شده است.
پروتز پا و اندام تحتانی
پروتز اندام تحتانی با هدف کمک به ایستادن، راه رفتن و فعالیتهای حرکتی طراحی میشود. نوع سوکت، سیستم تعلیق، پنجه پروتزی و در بعضی سطوح مفصل زانو از اجزای مهم آن هستند.
انتخاب قطعات به توانایی حرکتی، سطح فعالیت و شرایط فرد بستگی دارد. بعضی سیستمهای جدید از قطعات قابل تنظیم یا فناوریهای میکروپروسسوری استفاده میکنند. این تجهیزات برای همه افراد ضروری نیستند و انتخاب آنها به ارزیابی تخصصی نیاز دارد.
پروتز دست و اندام فوقانی
پروتز دست میتواند با اهداف ظاهری، عملکردی یا ترکیبی از این دو ساخته شود. مدلهای غیرفعال، مکانیکی، مایوالکتریک، هیبریدی و مخصوص فعالیت از گزینههای قابل بررسی هستند.
در پروتزهای مایوالکتریک، حسگرها فعالیت عضلات مناسب را دریافت میکنند و از این سیگنالها برای کنترل اجزای الکتریکی استفاده میشود. در مدلهای مکانیکی نیز حرکت بدن میتواند از طریق سیستمهای کنترلی برای حرکت بخش انتهایی پروتز به کار رود.
سوکت؛ یکی از مهمترین اجزای پروتز
سوکت بخشی است که اندام باقیمانده داخل آن قرار میگیرد. این قسمت نقش مهمی در ثبات، انتقال نیرو و کنترل پروتز دارد. به همین دلیل حتی استفاده از قطعات پیشرفته نمیتواند اهمیت یک سوکت مناسب را از بین ببرد.
سوکت بیش از حد شل میتواند باعث حرکت اضافی پروتز شود. فشار نامناسب نیز ممکن است ناراحتی ایجاد کند. فرم اندام باقیمانده و نواحی حساس هنگام طراحی مورد توجه قرار میگیرند.
مطالب مرتبط:
مراقبت از پروتز | نکات نگهداری و افزایش دوام پروتز در کلینیک نوگام تهران
بهترین پروتز دست در شهریار | راهنمای انتخاب و ساخت پروتز در کلینیک نوگام
اسکن کف پا برای درد پاشنه و خار پاشنه در شهریار
اسکن سه بعدی کف پا در شهریار | بررسی دقیق فرم پا
فیت تخصصی: راحتی و ثبات سوکت از عوامل مهم موفقیت استفاده از پروتز هستند. در صورت تغییر حجم اندام باقیمانده، ممکن است فیت نیز به بررسی و تنظیم مجدد نیاز داشته باشد.
اندام مصنوعی چگونه انتخاب میشود؟
انتخاب اندام مصنوعی با ارزیابی شرایط فرد آغاز میشود. متخصص سطح قطع عضو، وضعیت پوست و بافتها، قدرت عضلات و دامنه حرکتی مفاصل را بررسی میکند. سپس اهداف فرد از استفاده از پروتز مشخص میشوند.
نیاز یک فرد برای فعالیتهای معمول روزانه ممکن است با نیاز فردی که فعالیت شغلی یا ورزشی خاصی دارد متفاوت باشد. بنابراین انتخاب قطعات باید فردمحور باشد.
مراحل ساخت پروتز
پس از ارزیابی اولیه، اندازهها و فرم اندام باقیمانده ثبت میشوند. این مرحله میتواند با روشهای قالبگیری یا فناوریهای دیجیتال انجام شود. سپس اطلاعات بهدستآمده برای طراحی سوکت مورد استفاده قرار میگیرند.
در ادامه، سوکت و قطعات مناسب انتخاب و مونتاژ میشوند. فیت آزمایشی فرصت بررسی راحتی، ثبات و عملکرد را فراهم میکند. ممکن است پیش از تکمیل پروتز به چند مرحله اصلاح نیاز باشد.
چرا تنظیم و همراستایی اهمیت دارد؟
در پروتزهای اندام تحتانی، همراستایی اجزا میتواند بر تعادل و الگوی راه رفتن اثر بگذارد. متخصص موقعیت سوکت، مفاصل و پنجه را بررسی و در صورت نیاز تنظیم میکند.
در اندام فوقانی نیز موقعیت دست، مچ یا آرنج پروتزی باید با سطح قطع عضو و اهداف عملکردی هماهنگ باشد. تنظیمات مناسب میتوانند کنترل وسیله را آسانتر کنند.
آموزش بعد از ساخت
تحویل پروتز پایان فرآیند نیست. فرد باید نحوه پوشیدن و خارج کردن وسیله، مراقبت از پوست و استفاده صحیح از سیستم را یاد بگیرد.
در پروتز پا، فیزیوتراپی و آموزش راه رفتن ممکن است بخشی از توانبخشی باشد. در پروتز اندام فوقانی نیز کاردرمانی میتواند برای تمرین فعالیتهای روزانه و استفاده بهتر از قابلیتهای پروتز مفید باشد.
ظاهر طبیعی یا عملکرد بیشتر؟
اولویت افراد متفاوت است. بعضی مراجعهکنندگان به ظاهر آناتومیک اهمیت بیشتری میدهند. برخی دیگر عملکرد، دوام یا وزن کمتر را در اولویت قرار میدهند.
پروتز میتواند دارای پوشش ظاهری باشد یا قطعات فنی آن نمایان باقی بمانند. انتخاب میان این گزینهها به نوع پروتز و ترجیح فرد بستگی دارد.
چه زمانی پروتز به بررسی مجدد نیاز دارد؟
اندام باقیمانده ممکن است در طول زمان تغییر کند. تغییر حجم بافت میتواند باعث شل یا تنگ شدن سوکت شود. همچنین قطعات مکانیکی در اثر استفاده نیاز به بررسی دورهای دارند.
درد جدید، فشار غیرعادی، تغییر در ثبات یا کاهش عملکرد از مواردی هستند که بهتر است بررسی شوند. اصلاح بهموقع فیت میتواند از ادامه استفاده با شرایط نامناسب جلوگیری کند.
مراقبت روزانه از پروتز
- پوست اندام باقیمانده را بهصورت منظم بررسی کنید.
- لاینر و قسمتهای در تماس با پوست را طبق دستورالعمل تمیز نگه دارید.
- تغییر فیت یا فشار جدید را نادیده نگیرید.
- قطعات تخصصی را بدون آموزش دستکاری نکنید.
- برای بررسی و تنظیم دورهای طبق توصیه متخصص مراجعه کنید.
خدمات پروتز در کلینیک نوگام شهریار
در کلینیک ارتوپد فنی نوگام، شرایط هر مراجعهکننده پیش از انتخاب پروتز بررسی میشود. سطح قطع عضو، وضعیت اندام باقیمانده، نیاز حرکتی و فعالیتهای فرد در تصمیمگیری اهمیت دارند.
خدمات مرتبط با اندام مصنوعی میتواند شامل ارزیابی، اندازهگیری، طراحی، ساخت، فیت و تنظیم پروتز باشد. نوع قطعات و ساختار نهایی بر اساس شرایط اختصاصی فرد تعیین میشود.
سؤالات متداول
آیا پروتز فقط برای پا ساخته میشود؟
خیر. پروتزهای اندام برای قسمتهای مختلف اندام تحتانی و فوقانی ساخته میشوند و میتوانند از پروتز انگشت تا مدلهای بالای زانو یا بالای آرنج را شامل شوند.
آیا یک نوع پروتز برای همه مناسب است؟
خیر. سطح قطع عضو، شرایط جسمی، فعالیت روزانه و اهداف فرد بر انتخاب پروتز و اجزای آن تأثیر دارند.
آیا بعد از ساخت امکان تنظیم وجود دارد؟
بله. فیت و همراستایی ممکن است در مراحل مختلف بررسی و اصلاح شوند. تغییر شرایط اندام باقیمانده نیز میتواند تنظیم مجدد را ضروری کند.
آیا پیشرفتهترین قطعات همیشه انتخاب بهتری هستند؟
خیر. فناوری باید با نیاز و توانایی فرد هماهنگ باشد. راحتی، ثبات، عملکرد و هدف استفاده همگی در انتخاب اهمیت دارند.
جمعبندی
اندام مصنوعی یک وسیله کاملاً فردمحور است و طراحی آن باید بر اساس سطح قطع عضو و نیازهای واقعی مراجعهکننده انجام شود. سوکت مناسب، سیستم تعلیق، قطعات متناسب و فیت دقیق در راحتی و عملکرد پروتز نقش مهمی دارند.
کلینیک ارتوپد فنی نوگام در شهریار خدمات مرتبط با ارزیابی، طراحی، ساخت و فیت انواع پروتز اندام فوقانی و تحتانی را متناسب با شرایط مراجعهکننده ارائه میکند.
اطلاعات تماس کلینیک ارتوپد فنی نوگام
کلینیک ارتوپد فنی نوگام
خدمات: پروتز و اندام مصنوعی، ارتز، کفی طبی، کفش طبی و اسکن کف پا
آدرس: تهران، شهریار، خیابان ولیعصر، نرسیده به میدان امام، کوچه آقاجانلو، جنب داروخانه دکتر صوفیانی، طبقه منفی یک ساختمان پزشکان
ساعات کاری: ۱۰:۰۰ تا ۱۴:۰۰ | ۱۶:۰۰ تا ۲۰:۰۰
تلفن: 09124667238 | 09363355846
اینستاگرام: clinic.nogam
دیدگاهتان را بنویسید